Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

français

Feiten en cijfers

 

Is er werkelijk een digitale kloof?

Ja. Cijfers bevestigen dat in België nog steeds een digitale kloof bestaat en dat deze een weerspiegeling is van de sociale ongelijkheid. Er is een groot verschil merkbaar in internetgebruik en PC-bezit volgens opleidingsniveau, activiteitsstatus, leeftijd, geslacht en regio. Het is wel positief dat deze kloof kleiner lijkt te worden.

Toelichting:

Volgens de ICT-enquête uit 2010, heeft 15% van de Belgen tussen 16 en 74 jaar nog nooit een computer gebruikt en heeft 18% nog nooit op het internet gesurft.

Een computer is in 77% van de Belgische gezinnen (met minstens één persoon tussen 16 en 74 jaar) aanwezig. In 2006 was dit slechts 57%. Ook bij het gebruik van internet merken we in 2010 een stijging: 73% van de Belgische huishoudens heeft een internetverbinding. In 2006 bedroeg dit 54%.


De digitale kloof hangt duidelijk samen met de arbeidssituatie, het opleidingsniveau en de leeftijd.

Zo heeft 18% van de werklozen nog nooit gesurft (in 2006 41%), tegenover 7% van de loontrekkenden (2006: 20%) en 8% zelfstandigen (2006: 20%). Studenten daarentegen zijn allemaal al eens op het internet geweest. 44% van diegenen die niet studeren, werken of werkzoekend zijn, is nooit op het internet geweest (2006: 67%).

Het opleidingsniveau speelt ook een rol: 36% van de laaggeschoolden heeft nog nooit internet gebruikt tegenover slechts 4% van de hooggeschoolden.

De digitale kloof neemt ook toe met de leeftijd: 59% van de bevolking tussen 65 en 74 jaar is nog nooit op het internet geweest, tegenover 1% van de 16 tot 24-jarigen.


Als we kijken naar het relatief aantal mannen en vrouwen dat nog nooit een computer gebruikt heeft, zien we het verschil tussen beide geslachten toenemen met de leeftijd. 30% van de mannen tussen de 55 en 74 jaar en 43% van de vrouwen uit dezelfde leeftijdscategorie gebruikt nooit een computer. Het internet is een nobele onbekende voor 35% van de mannen en 50% van de vrouwen tussen de 55 en 74 jaar. Het verschil tussen beide geslachten blijft ook opmerkelijk als we het opleidingsniveau bekijken: ongeacht het opleidingsniveau scoren mannen beter zowel op het vlak van computergebruik als dat van internetgebruik.


Van de 26% huishoudens die geen internet hebben, vindt bijna de helft dit niet nodig of ongewenst. 12% vermeldt daarnaast als reden het feit dat ze elders toegang hebben tot het internet. 83% van die huishoudens heeft geen toegang om financiële redenen of omdat de nodige ICT-vaardigheid ontbreekt.  Er zijn wel opmerkelijke verschillen qua motivering om géén internet in huis te halen naargelang het type gezin. Zo vinden gezinnen met kinderen de kostprijs van de apparatuur en de verbindingskost vaker te duur, terwijl gezinnen zonder kinderen veel meer het nut van een internetaansluiting betwijfelen.


Het percentage van de bevolking dat nog nooit een computer heeft gebruikt, ligt hoger in Wallonië (17%) dan in de rest van het land (in Vlaanderen 14% en in Brussel 13%).  72% van de Waalse gezinnen beschikt thuis over een PC. Ook het percentage van de bevolking dat nog nooit op het internet heeft gesurft ligt in Wallonië hoger dan in de rest van het land. De Waalse gezinnen zijn ook minder vaak aangesloten op het internet. Sinds de laatste jaren zijn de verschillen tussen de drie gewesten echter aanzienlijk verminderd.


België bevindt zich met 77% in de Europese middenmoot wat betreft beschikbaarheid van een computer. In Frankrijk beschikt 76% van de huishoudens over een computer.  Duitsland met 86% en Nederland met 92% doen het beter.  Nederland is trouwens de beste leerling uit de Europese klas.
Wat betreft internettoegang, zit België met 73% op het gemiddelde van de EU-15.  In Frankrijk ligt het percentage huishoudens met thuis toegang op internet op 74%, in Duitsland op 82% en Nederland als Europese koploper haalt 91% (bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, Digitale (r)evolutie in België-anno 2010, persbericht 23 februari 2011).
 

Uit de meest recente cijfers van de EU-SILC enquête die het armoederisico becijfert bij de Belgische bevolking blijkt dat in 2009 bijna 5% van de bevolking over onvoldoende middelen beschikte om een pc aan te schaffen.

 

Tabel 12a: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een PC thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, België en gewesten, 2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2009 2010 2009 2010 2009 2010 2009 2010
Alle huishoudens 71 77 69 74 75 80 65 72
                 
Gezinssamenstelling                
één volwassene zonder kinderen 50 58 59 65 53 60 42 50
éénoudergezin 72 82 - - - - - -
twee volwassenen zonder kinderen 69 74 - - 70 76 65 67
twee volwassenen met kinderen 89 94 - - 92 97 86 93
drie of meer volwassenen zonder kinderen 90 93 - - 92 94 86 91
drie of meer volwassenen met kinderen 92 96 - - 96 96 - -
                 
huishoudens zonder kinderen 65 71 64 72 68 74 59 64
huishoudens met kinderen 87 92 83 78 92 96 81 90
                 
Bevolkingsdichtheid                
in dichtbevolkt gebied 70 76 69 74 74 81 63 69
in middelmatig bevolkt gebied 73 78 - - 76 79 68 76
in dunbevolkt gebied 66 71 - - - - 66 71

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2010

 

Tabel 12b: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste drie maanden de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2009 2010 2009 2010 2009 2010 2009 2010
Totaal 76 79 73 78 78 81 71 75
Man 79 82 77 83 81 84 76 77
Vrouw 72 75 69 72 75 78 66 72
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 95 97 - - 96 99 93 92
25-34 jaar 91 91 - - 95 95 89 87
35-44 jaar 85 90 - - 89 93 82 89
45-54 jaar 77 78 - - 81 81 72 73
55-64 jaar 59 65 - - 63 69 50 59
65-74 jaar 31 38 - - 34 39 24 32
                 
Opleidingsniveau                
hoog 95 94 92 93 96 96 92 90
gemiddeld 82 85 80 81 85 87 77 80
laag 54 59 49 59 57 61 52 57
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 95 98 - - 96 99 95 -
mannen 25-54 jaar 86 87 79 87 89 91 84 81
mannen 55-74 jaar 56 62 - - 59 64 50 57
vrouwen 16-24 jaar 95 95 - - 97 99 92 -
vrouwen 25-54 jaar 82 85 73 76 87 88 77 84
vrouwen 55-74 jaar 39 46 - - 42 49 32 40
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 96 96 - - 96 97 97 94
vrouwen met hogere opleiding 93 91 - - 96 95 89 87
mannen met gemiddelde opleiding 84 87 - - 87 90 78 82
vrouwen met gemiddelde opleiding 79 82 - - 83 85 75 78
mannen met lage opleiding 62 65 - - 63 67 62 60
vrouwen met lage opleiding 47 54 - - 50 55 42 54
                 
Sociale status                
student 96 98 - - 99 99 93 97
loontrekkend 88 90 88 92 90 92 86 85
zelfstandig 88 91 - - 89 93 - -
werkloos 69 75 - - 73 80 70 75
andere 45 50 44 47 48 52 38 48

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2010

 

Tabel 12c: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2009 2010 2009 2010 2009 2010 2009 2010
Totaal 18 25 16 13 17 14 20 17
Man 15 12 13 8 14 11 16 14
Vrouw 21 18 19 17 20 17 24 20
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 1 1 - - 1 1 1 2
25-34 jaar 4 2 - - 3 1 4 4
35-44 jaar 8 6 - - 6 5 10 6
45-54 jaar 16 14 - - 14 12 19 19
55-64 jaar 33 25 - - 32 23 39 29
65-74 jaar 59 53 - - 57 52 65 59
                 
Opleidingsniveau                
hoog 2 3 2 3 2 2 4 4
gemiddeld 12 9 15 9 10 7 14 13
laag 37 32 32 26 37 32 37 32
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 2 1 - - 1 1 2 -
mannen 25-54 jaar 8 6 12 4 7 6 9 9
mannen 55-74 jaar 37 30 - - 35 28 42 34
vrouwen 16-24 jaar 1 1 - - 1 1 0 -
vrouwen 25-54 jaar 12 9 14 13 10 8 14 11
vrouwen 55-74 jaar 51 43 - - 49 43 55 45
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 2 1 - - 2 1 2 1
vrouwen met hogere opleiding 3 4 - - 2 2 6 6
mannen met gemiddelde opleiding 10 7 - - 8 6 14 11
vrouwen met gemiddelde opleiding 13 11 - - 12 9 14 14
mannen met lage opleiding 30 26 - - 31 26 28 27
vrouwen met lage opleiding 44 37 - - 44 38 46 37
                 
Sociale status                
student 0 0 - - 0 0 0 0
loontrekkend 7 5 6 3 7 5 8 7
zelfstandig 9 6 - - 8 5 - -
werkloos 19 15 - - 22 14 17 15
andere 45 39 40 37 44 38 50 40

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2010

 

Tabel 12d: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste 3 maanden internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2008-2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010
Totaal 69 75 78 71 73 77 72 77 80 63 70 74
Man 73 78 82 75 77 84 75 81 84 68 74 77
Vrouw 65 71 74 67 70 70 68 74 76 58 66 71
                         
Leeftijd                        
16-24 jaar 91 95 97 91 - - 94 97 99 86 94 94
25-34 jaar 84 90 93 82 - - 88 94 95 80 87 91
35-44 jaar 79 85 90 74 - - 84 89 92 70 80 88
45-54 jaar 70 76 75 64 - - 74 80 79 63 71 69
55-64 jaar 52 57 63 54 - - 54 61 66 46 48 58
65-74 jaar 23 28 35 - - - 23 31 36 18 22 31
                         
Opleidingsniveau                        
hoog 90 94 93 91 95 92 93 96 95 85 91 90
gemiddeld 75 81 84 76 76 83 78 84 87 68 75 80
laag 47 53 57 49 51 56 46 55 58 47 50 55
                         
Leeftijd en geslacht                        
mannen 16-24 jaar 89 94 99 - - - 91 97 99 84 91 -
mannen 25-54 jaar 81 85 88 79 80 89 84 88 90 75 82 82
mannen 55-74 jaar 47 54 60 - - - 48 57 62 42 45 57
vrouwen 16-24 jaar 92 97 95 - - - 96 97 99 87 97 -
vrouwen 25-54 jaar 74 81 84 71 75 73 80 86 86 66 76 82
vrouwen 55-74 jaar 33 37 43 43 - - 34 40 45 29 31 40
                         
Geslacht en opleiding                        
mannen met hogere opleiding 93 95 96 96 - - 95 96 97 88 94 96
vrouwen met hogere opleiding 88 93 91 87 - - 90 96 94 82 88 85
mannen met gemiddelde opleiding 77 82 88 77 - - 79 86 90 72 75 85
vrouwen met gemiddelde opleiding 73 79 81 76 - - 77 82 84 64 74 76
mannen met lage opleiding 53 61 63 55 - - 52 62 65 53 58 57
vrouwen met lage opleiding 41 45 51 42 - - 40 48 51 41 42 53
                         
Sociale status                        
student 96 96 99 - - - 98 98 99 91 95 98
loontrekkend 82 87 89 84 90 92 83 89 91 77 84 84
zelfstandig 83 88 91 - - - 88 90 93 74 - -
werkloos 56 68 72 61 - - 58 73 78 53 67 71
andere 37 43 48 39 45 45 38 47 49 34 36 48

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2010

 

Tabel 12e: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2008-2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010
Totaal 26 20 18 25 18 17 24 19 17 31 23 20
Man 23 17 14 22 14 12 22 16 13 26 19 17
Vrouw 30 24 21 28 21 21 27 22 20 36 27 22
                         
Leeftijd                        
16-24 jaar 6 2 1 6 - - 4 1 1 9 3 2
25-34 jaar 10 5 3 13 - - 8 3 2 13 6 5
35-44 jaar 17 10 7 23 - - 11 8 5 24 13 7
45-54 jaar 25 18 18 32 - - 22 17 15 30 21 23
55-64 jaar 43 37 31 40 - - 41 34 28 49 44 34
65-74 jaar 74 65 59 - - - 74 63 59 77 71 62
                         
Opleidingsniveau                        
hoog 6 4 4 6 2 5 5 3 3 11 6 5
gemiddeld 19 14 11 17 17 11 17 12 9 25 18 15
laag 49 40 36 48 32 33 50 40 36 47 41 36
                         
Leeftijd en geslacht                        
mannen 16-24 jaar 7 3 1 - - - 5 2 1 11 6 -
mannen 25-54 jaar 15 9 8 19 13 8 13 8 6 18 10 11
mannen 55-74 jaar 49 41 35 - - - 48 39 33 52 47 37
vrouwen 16-24 jaar 5 1 1 - - - 2 1 1 8 0 -
vrouwen 25-54 jaar 20 13 11 24 15 16 15 11 10 28 17 13
vrouwen 55-74 jaar 62 56 50 50 - - 61 54 49 67 61 52
                         
Geslacht en opleiding                        
mannen met hogere opleiding 5 2 2 3 - - 4 2 2 9 3 2
vrouwen met hogere opleiding 8 5 6 8 - - 5 4 4 13 8 8
mannen met gemiddelde opleiding 18 12 9 17 - - 16 10 7 20 17 13
vrouwen met gemiddelde opleiding 22 16 14 17 - - 18 14 12 30 19 17
mannen met lage opleiding 43 33 29 42 - - 44 34 29 40 32 31
vrouwen met lage opleiding 55 47 42 54 - - 56 46 43 54 50 41
                         
Sociale status                        
student 3 1 0 - - - 1 1 0 5 2 0
loontrekkend 14 9 7 14 7 5 12 8 6 17 10 10
zelfstandig 14 9 8 - - - 10 9 6 23 - -
werkloos 35 21 18 33 - - 31 23 17 39 20 16
andere 58 49 44 53 41 42 58 48 45 60 54 44

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2010

 

Tabel 12f: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, België en gewesten, 2008-2009-2010

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010 2008 2009 2010
Alle huishoudens 64 67 73 60 61 69 69 73 77 56 61 66
                         
Gezinssamenstelling                        
één volwassene zonder kinderen 43 44 51 48 51 59 47 48 55 35 36 43
éénoudergezin 63 67 76 - - - - - - 57 - -
-twee volwassenen zonder kinderen 58 65 70 65 - - 61 68 73 51 60 62
twee volwassenen met kinderen 82 86 90 71 - - 89 92 96 73 80 84
drie of meer volwassenen zonder kinderen 86 89 92 - - - 89 93 93 80 84 90
drie of meer volwassenen met kinderen 87 89 95 - - - 93 96 95 83 - -
                         
huishoudens zonder kinderen 57 61 67 57 58 67 62 66 71 50 54 59
huishoudens met kinderen 80 84 89 70 70 72 88 91 95 72 76 84
                         
Bevolkingsdichtheid                        
in dichtbevolkt gebied 63 65 72 60 61 69 69 72 77 54 57 64
in middelmatig bevolkt gebied 65 71 75 - -   69 74 78 58 65 70
in dunbevolkt gebied 58 60 64 - -   - - - 57 60 64

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2010

 

Tabel 12g: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, België en gewesten, EU-15, EU-25, EU-27 en individuele landen, 2005-2010

  2005 2006 2007 2008 2009 2010
EU-27 48 49 54 60 65 70
EU-25 48 51 56 62 67 72
EU-15 53 54 59 64 68 73
België 50 54 60 64 67 73
Brussels Hoofdstedelijk Gewest ** 48 51 58 60 61 69
Vlaams Gewest ** 56 60 65 69 73 77
Waals Gewest ** 41 45 53 56 61 66
Denemarken 75 79 78 82 83 86
Duitsland 62 67 71 75 79 82
Griekenland 22 23 25 31 38 46
Spanje 36 39 45 51 54 59
Frankrijk - 41 49 62 63 74
Ierland 47 50 57 63 67 72
Italie 39 40 43 47 53 59
Luxemburg 65 70 75 80 87 90
Nederland 78 80 83 86 90 91
Oostenrijk 47 52 60 69 70 73
Portugal 31 35 40 46 48 54
Finland 54 65 69 72 78 81
Zweden 73 77 79 84 86 88
Verenigd Koninkrijk 60 63 67 71 77 80
Noorwegen 64 69 78 84 86 90

bron: Eurostat, Information society statistics en **FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2007 en  ICT-statistieken bij huishoudens 2010
 


Tabel 12h: Redenen om thuis geen internet te hebben, percentage van de Belgische huishoudens met minstens één persoon tussen 16 en 74 jaar, België, 2010

 

 alle gezinnen huishoudens zonder kinderen huishoudens met kinderen
om privacy of veiligheid 6 6 6
vaardigheid ontbreekt 28 29 21
lichamelijke handicap 2 2 0
uitrustingskosten te hoog 30 28 46
verbindingskosten te hoog 25 22 45
internet niet nodig 43 46 24
niet gewenst/nodig 48 50 32
elders toegang 12 12 13
wil geen internet 5 4 8
om andere redenen 6 6 8

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2010

 

Tabel 12i: Percentage van de bevolking dat geen middelen heeft om over een pc te beschikken, onder en boven de armoedegrens, België, 2009

  Totaal Onder de armoedegrens Boven de armoedegrens
Geen middelen over PC te beschikken  4,7  16,0 2,8

bron: Eurostat, SILC

 

Tabel 12j: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge verbindingskosten (telefoon, enz.), naar inkomensniveau, België, 2008-2010

  2008 2010
eerste quintiel 17 13
tweede quintiel 9 8
derde quintiel 4 4
vierde quintiel 1 1

bron: Eurostat, Information society statistics

 

Tabel 12k: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge uitrustingskosten, naar inkomensniveau, België, 2008-2010

  2008 2010
eerste quintiel 22 20
tweede quintiel 12 8
derde quintiel 5 3
vierde quintiel 1 1

bron: Eurostat, Information society statistics
Laatste aanpassing: 14/10/11