Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

français

Feiten en cijfers

 

Is er werkelijk een digitale kloof?

Ja. Cijfers bevestigen dat in België nog steeds een digitale kloof bestaat en dat deze een weerspiegeling is van de sociale ongelijkheid. Er is een groot verschil merkbaar in internetgebruik en PC-bezit volgens opleidingsniveau, activiteitsstatus, leeftijd, geslacht en regio. Het is wel positief dat deze kloof kleiner lijkt te worden.

Toelichting:

Volgens de ICT-enquête uit 2011, heeft 13% van de Belgen tussen 16 en 74 jaar nog nooit een computer gebruikt en heeft 14% nog nooit op het internet gesurft.

Een computer is in 79% van de Belgische gezinnen (met minstens één persoon tussen 16 en 74 jaar) aanwezig. In 2006 was dit slechts 57%. Ook bij het gebruik van internet merken we in 2011 een stijging: 77% van de Belgische huishoudens heeft een internetverbinding. In 2006 bedroeg dit 54%.


De digitale kloof hangt duidelijk samen met de arbeidssituatie, het opleidingsniveau en de leeftijd.

Zo heeft 18% van de werklozen nog nooit gesurft (in 2006 41%), tegenover 5% van de loontrekkenden (2006: 20%) en 6% zelfstandigen (2006: 20%). Studenten daarentegen zijn bijna allemaal al eens op het internet geweest (99%). 36% van diegenen die niet studeren, werken of werkzoekend zijn, is nooit op het internet geweest (2006: 67%).

Het opleidingsniveau speelt ook een rol: 31% van de laaggeschoolden heeft nog nooit internet gebruikt tegenover slechts 2% van de hooggeschoolden.

De digitale kloof neemt ook toe met de leeftijd: 51% van de bevolking tussen 65 en 74 jaar is nog nooit op het internet geweest, tegenover 1% van de 16 tot 24-jarigen.


Als we kijken naar het relatief aantal mannen en vrouwen dat nog nooit een computer gebruikt heeft, zien we het verschil tussen beide geslachten toenemen met de leeftijd. 25% van de mannen tussen de 55 en 74 jaar en 41% van de vrouwen uit dezelfde leeftijdscategorie gebruikt nooit een computer. Het internet is een nobele onbekende voor 28% van de mannen en 43% van de vrouwen tussen de 55 en 74 jaar. Het verschil tussen beide geslachten blijft ook opmerkelijk als we het opleidingsniveau bekijken: ongeacht het opleidingsniveau scoren mannen beter zowel op het vlak van computergebruik als dat van internetgebruik.


Van de 23% huishoudens die geen internet hebben, vindt bijna de helft dit niet nodig of ongewenst. 14% vermeldt daarnaast als reden het feit dat ze elders toegang hebben tot het internet. 75% van die huishoudens heeft geen toegang om financiële redenen of omdat de nodige ICT-vaardigheid ontbreekt. 


Het percentage van de bevolking dat nog nooit een computer heeft gebruikt, ligt hoger in Wallonië (15%) dan in de rest van het land (in Vlaanderen 13% en in Brussel 10%).  77% van de Waalse gezinnen beschikt thuis over een PC. Ook het percentage van de bevolking dat nog nooit op het internet heeft gesurft ligt in Wallonië hoger dan in de rest van het land. De Waalse gezinnen zijn ook minder vaak aangesloten op het internet. Sinds de laatste jaren zijn de verschillen tussen de drie gewesten echter aanzienlijk verminderd.


België bevindt zich in 2011 met 79% in de Europese middenmoot wat betreft beschikbaarheid van een computer. In Frankrijk beschikt 78% van de huishoudens over een computer.  Duitsland met 87% en Nederland met 94% doen het beter.  Nederland is trouwens de beste leerling uit de Europese klas.
Wat betreft internettoegang, zit België met 77% hoger dan het gemiddelde van de EU-27 (=73%).  In Frankrijk ligt het percentage huishoudens met thuis toegang op internet op 76%, in Duitsland op 83% en Nederland als Europese koploper haalt 94%.
 

Uit de meest recente cijfers van de EU-SILC enquête die het armoederisico becijfert bij de Belgische bevolking blijkt dat in 2011 bijna 5% van de bevolking over onvoldoende middelen beschikte om een pc aan te schaffen.

 

Tabel 12a: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een PC thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, België en gewesten, 2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest  
  2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011
Alle huishoudens 77 79 74 79 80 80 72 77
                 
Gezinssamenstelling                
één volwassene zonder kinderen 58 60 65 69 60 60 50 57
ééoudergezin 82 90 - - - - - -
twee volwassenen zonder kinderen 74 78 - - 76 78 67 76
twee volwassenen met kinderen 94 93 - - 97 94 93 94
drie of meer volwassenen zonder kinderen 93 92 - - 94 95 91 88
drie of meer volwassenen met kinderen 96 97 - - 96 96 - -
                 
huishoudens zonder kinderen 71 73 72 75 74 75 64 70
huishoudens met kinderen 92 94 78 88 96 94 90 94
                 
Bevolkingsdichtheid                
in dichtbevolkt gebied 76 78 74 79 81 79 69 76
in middelmatig bevolkt gebied 78 80 - - 79 81 76 78
in dunbevolkt gebied 71 76 - - - - 71 76

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2011

 

Tabel 12b: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste drie maanden de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011
Totaal 79 82 78 82 81 83 75 79
Man 82 84 83 83 84 86 77 81
Vrouw 75 79 72 81 78 80 72 78
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 97 96 - - 99 97 92 96
25-34 jaar 91 93 88 92 95 95 87 91
35-44 jaar 90 90 - - 93 94 89 87
45-54 jaar 78 85 - - 81 88 73 81
55-64 jaar 65 70 - - 69 72 59 65
65-74 jaar 38 41 - - 39 40 32 41
                 
Opleidingsniveau                
hoog 94 97 93 96 96 97 90 96
gemiddeld 85 87 81 83 87 89 80 84
laag 59 62 59 66 61 62 57 61
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 98 96 - - 99 97 95 -
mannen 25-54 jaar 87 89 87 86 91 93 81 85
mannen 55-74 jaar 62 67 - - 64 68 57 64
vrouwen 16-24 jaar 95 96 - - 99 97 - -
vrouwen 25-54 jaar 85 90 76 85 88 92 84 97
vrouwen 55-74 jaar 46 50 - - 49 49 40 49
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 96 98 - - 97 98 94 97
vrouwen met hogere opleiding 91 96 - - 95 97 87 96
mannen met gemiddelde opleiding 87 88 - - 90 90 82 84
vrouwen met gemiddelde opleiding 82 86 - - 85 87 78 85
mannen met lage opleiding 65 69 - - 67 71 60 67
vrouwen met lage opleiding 54 54 - - 55 53 54 54
                 
Sociale status                
student 98 96 - - 99 97 97 95
loontrekkend 90 92 92 91 92 93 85 90
zelfstandig 91 91 - - 93 92 - -
werkloos 75 74 - - 80 - 75 77
andere 50 57 47 62 52 56 48 56

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2011

 

Tabel 12c: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit de computer heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2010 2011 2010 2011 2010 2011 2010 2011
Totaal 15 13 13 10 14 13 17 15
Man 12 10 8 8 11 9 14 13
Vrouw 18 16 17 13 17 16 20 18
                 
Leeftijd                
16-24 jaar 1 1 - - 1 0 2 2
25-34 jaar 2 3 5 3 1 2 4 4
35-44 jaar 6 5 - - 5 4 6 7
45-54 jaar 14 11 - - 12 8 19 16
55-64 jaar 25 24 - - 23 23 29 28
65-74 jaar 53 47 - - 52 49 59 46
                 
Opleidingsniveau                
hoog 3 2 3 2 2 2 4 2
gemiddeld 9 8 9 7 7 7 13 9
laag 32 30 26 22 32 30 32 32
                 
Leeftijd en geslacht                
mannen 16-24 jaar 1 0 - - 1 1 1 -
mannen 25-54 jaar 6 6 4 7 6 4 9 9
mannen 55-74 jaar 30 25 - - 28 25 34 28
vrouwen 16-24 jaar 1 1 - - 1 0 - -
vrouwen 25-54 jaar 9 7 13 11 8 6 11 10
vrouwen 55-74 jaar 43 41 - - 43 43 45 41
                 
Geslacht en opleiding                
mannen met hogere opleiding 1 1 - - 1 1 1 2
vrouwen met hogere opleiding 4 2 - - 2 2 6 2
mannen met gemiddelde opleiding 7 6 - - 6 6 11 9
vrouwen met gemiddelde opleiding 11 9 - - 9 8 14 10
mannen met lage opleiding 26 22 - - 26 22 27 24
vrouwen met lage opleiding 37 38 - - 38 39 37 41
                 
Sociale status                
student 0 2 - - 0 1 0 2
loontrekkend 5 5 3 5 5 4 7 6
zelfstandig 6 6 - - 5 4 - -
werkloos 15 17 - - 14 - 15 18
andere 39 34 37 23 38 35 40 35

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2011

 

Tabel 12d: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) dat over een computer beschikt, België, EU-27 en individuele landen, 2007-2012

  2007 2008 2009 2010 2011 2012
EU-27

64

68

72

74

77

78
België

67

70

71

77

79

80
Denemarken

83

85

86

88

90

*
Duitsland

79

82

84

86

87

87
Finland

74

76

80

82

85

88
Frankrijk

66

68

74

76

78

81
Griekenland

40

44

47

53

57

57
Ierland

65

70

73

76

81

83
Italie

53

56

61

65

66

67
Luxemburg

80

83

88

90

92

92
Nederland

86

88

91

92

94

*
Noorwegen

82

86

88

91

91

92
Oostenrijk

71

76

74

76

78

81
Portugal

48

50

56

59

64

66
Spanje

60

64

66

69

72

74
Verenigd Koninkrijk

75

78

81

83

85

87
Zweden

83

87

88

90

92

92

*niet beschikbaar
bron: Eurostat, Information society statistics

 

Tabel 12e: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat tijdens de laatste 3 maanden internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2009-2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011
Totaal 75 78 82 73 77 84 77 80 83 70 74 79
Man 78 82 84 77 84 86 81 84 86 74 77 81
Vrouw 71 74 79 70 70 82 74 76 79 66 71 78
                         
Leeftijd                        
16-24 jaar 95 97 97 - - - 97 99 97 94 94 97
25-34 jaar 90 93 94 - 89 94 94 95 95 87 91 91
35-44 jaar 85 90 92 - - - 89 92 94 80 88 89
45-54 jaar 76 75 85 - - - 80 79 88 71 69 82
55-64 jaar 57 63 69 - - - 61 66 70 48 58 65
65-74 jaar 28 35 39 - - - 31 36 39 22 31 38
                         
Opleidingsniveau                        
hoog 94 93 97 95 92 97 96 95 97 91 90 95
gemiddeld 81 84 87 76 83 88 84 87 89 75 80 84
laag 53 57 62 51 56 67 55 58 61 50 55 62
                         
Leeftijd en geslacht                        
mannen 16-24 jaar 94 99 97 - - - 97 99 98 91 98 -
mannen 25-54 jaar 85 88 90 80 89 88 88 90 93 82 82 86
mannen 55-74 jaar 54 60 65 - - - 57 62 66 45 57 61
vrouwen 16-24 jaar 97 95 98 - - - 97 99 97 97 - -
vrouwen 25-54 jaar 81 84 90 75 73 87 86 86 92 76 82 88
vrouwen 55-74 jaar 37 43 49 - - - 40 45 48 31 40 49
                         
Geslacht en opleiding                        
mannen met hogere opleiding 95 96 97 - - - 96 97 98 94 96 97
vrouwen met hogere opleiding 93 91 96 - - - 96 94 97 88 85 95
mannen met gemiddelde opleiding 82 88 88 - - - 86 90 90 75 85 83
vrouwen met gemiddelde opleiding 79 81 86 - - - 82 84 87 74 76 85
mannen met lage opleiding 61 63 69 - - - 62 65 70 58 57 69
vrouwen met lage opleiding 45 51 55 - - - 48 51 52 42 53 55
                         
Sociale status                        
student 96 99 97 - - - 98 99 97 95 98 97
loontrekkend 87 89 92 90 92 93 89 91 93 84 84 90
zelfstandig 88 91 92 - - - 90 93 95 - - -
werkloos 68 72 75 - - - 73 78 - 67 71 76
andere 43 48 56 45 45 64 47 49 56 36 48 55

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij individuen 2011

 

Tabel 12f: Percentage van de bevolking (tussen 16 en 74 jaar) dat nog nooit internet heeft gebruikt, naar leeftijd, geslacht, opleidingsniveau en sociale status, België en gewesten, 2009-2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest  
  2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011
Totaal 20 18 14 18 17 11 19 17 14 23 20 16
Man 17 14 11 14 12 8 16 13 11 19 17 14
Vrouw 24 21 17 21 21 13 22 20 17 27 22 18
                         
Leeftijd                        
16-24 jaar 2 1 1 - - - 1 1 0 3 2 1
25-34 jaar 5 3 3 - 6 2 3 2 3 6 5 5
35-44 jaar 10 7 6 - - - 8 5 4 13 7 8
45-54 jaar 18 18 11 - - - 17 15 8 21 23 14
55-64 jaar 37 31 25 - - - 34 28 24 44 34 30
65-74 jaar 65 59 51 - - - 63 59 52 71 62 51
                         
Opleidingsniveau                        
hoog 4 4 2 2 5 2 3 3 2 6 5 2
gemiddeld 14 11 9 17 11 8 12 9 8 18 15 11
laag 40 36 31 32 33 21 40 36 32 41 36 32
                         
Leeftijd en geslacht                        
mannen 16-24 jaar 3 1 1 - - - 2 1 1 6 1 -
mannen 25-54 jaar 9 8 6 13 8 6 8 6 4 10 11 9
mannen 55-74 jaar 41 35 28 - - - 39 33 27 47 37 30
vrouwen 16-24 jaar 1 1 1 - - - 1 1 0 0 - -
vrouwen 25-54 jaar 13 11 7 15 16 9 11 10 6 17 13 9
vrouwen 55-74 jaar 56 50 43 - - - 54 49 44 61 52 45
                         
Geslacht en opleiding                        
mannen met hogere opleiding 2 2 2 - - - 2 2 1 3 2 2
vrouwen met hogere opleiding 5 6 2 - - - 4 4 2 8 8 3
mannen met gemiddelde opleiding 12 9 7 - - - 10 7 6 17 13 10
vrouwen met gemiddelde opleiding 16 14 10 - - - 14 12 10 19 17 11
mannen met lage opleiding 33 29 23 - - - 34 29 24 32 31 25
vrouwen met lage opleiding 47 42 38 - - - 46 43 40 50 41 40
                         
Sociale status                        
student 1 0 1 - - - 1 0 1 2 0 0
loontrekkend 9 7 5 7 5 4 8 6 5 10 10 7
zelfstandig 9 8 6 - - - 9 6 5 - - -
werkloos 21 18 18 - - - 23 17 - 20 16 20
andere 49 44 36 41 42 26 48 45 37 54 44 37

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie,  ICT-statistieken bij individuen 2011

 

Tabel 12g: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, volgens gezinssamenstelling en bevolkingsdichtheid, België en gewesten, 2009-2010-2011

  België Brussels Hoofdstedelijk Gewest Vlaams Gewest Waals Gewest
  2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011 2009 2010 2011
Alle huishoudens 67 73 77 61 69 75 73 77 79 61 66 73
                         
Gezinssamenstelling                        
één volwassene zonder kinderen 44 51 57 51 59 65 48 55 57 36 43 51
éénoudergezin 67 76 82 - - - - - - - - -
twee volwassenen zonder kinderen 65 70 77 - - - 68 73 77 60 62 74
twee volwassenen met kinderen 86 90 92 - - - 92 96 94 80 84 94
drie of meer volwassenen zonder kinderen 89 92 91 - - - 93 93 95 84 90 85
drie of meer volwassenen met kinderen 89 95 95 - - - 96 95 99 - - -
                         
huishoudens zonder kinderen 61 67 71 58 67 73 66 71 73 54 59 66
huishoudens met kinderen 84 89 91 70 72 80 91 95 94 76 84 91
                         
Bevolkingsdichtheid                        
in dichtbevolkt gebied 65 72 75 61 69 75 72 77 77 57 64 72
in middelmatig bevolkt gebied 71 75 79 - - - 74 78 80 65 70 75
in dunbevolkt gebied 60 64 74 - - - - - - 60 64 74

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2011

 

Tabel 12h: Percentage huishoudens (met minstens 1 persoon tussen 16 en 74 jaar) met een internetconnectie thuis, België, EU-27 en individuele landen, 2007-2012

  2007 2008 2009 2010 2011 2012
EU-27 55 60 66 70 73 75
België 60 64 67 73 77 78
Denemarken 78 82 83 86 90 *
Duitsland 71 75 79 82 83 85
Finland 69 72 78 81 84 87
Frankrijk 55 62 69 74 76 80
Griekenland 25 31 38 46 50 54
Ierland 57 63 67 72 78 81
Italie 43 47 53 59 62 63
Luxemburg 75 80 87 90 91 93
Nederland 83 86 90 91 94 *
Noorwegen 78 84 86 90 92 93
Oostenrijk 60 69 70 73 75 79
Portugal 40 46 48 54 58 61
Spanje 45 51 54 59 64 68
Verenigd Koninkrijk 67 71 77 80 83 87
Zweden 79 84 86 88 91 92

*niet beschikbaar
bron: Eurostat, Information society statistics

 

Tabel 12i: Redenen om thuis geen internet te hebben, percentage van de Belgische huishoudens met minstens één persoon tussen 16 en 74 jaar, België, 2011

 

 alle gezinnen huishoudens zonder kinderen huishoudens met kinderen
om privacy of veiligheid 6 6 -
vaardigheid ontbreekt 24 25 -
lichamelijke handicap 3 3 -
uitrustingskosten te hoog 27 24 -
verbindingskosten te hoog 24 21 -
internet niet nodig 43 46 -
niet gewenst/nodig 48 50 -
elders toegang 14 13 -
wil geen internet 5 4 -
om andere redenen 7 7 -

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie, ICT-statistieken bij huishoudens 2011

 

Tabel 12j: Percentage van de bevolking dat geen middelen heeft om over een pc te beschikken, onder en boven de armoedegrens, België, 2011

  Totaal Onder de armoedegrens Boven de armoedegrens
Geen middelen over PC te beschikken  3,7  12,1 2,2

bron: Eurostat, SILC

 

Tabel 12k: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge verbindingskosten (telefoon, enz.), naar inkomensniveau, België, 2010-2011

  2010 2011
eerste quintiel 13 13
tweede quintiel 8 6
derde quintiel 4 3
vierde quintiel 1 *

*niet beschikbaar
bron: Eurostat, Information society statistics

 

Tabel 12l: Percentage huishoudens dat thuis geen internetconnectie heeft omwille van te hoge uitrustingskosten, naar inkomensniveau, België, 2010-2011

  2010 2011
eerste quintiel 20 16
tweede quintiel 8 7
derde quintiel 3 2**
vierde quintiel 1 *

*niet beschikbaar
**niet betrouwbaar
bron: Eurostat, Information society statistics
Laatste aanpassing: 20/03/13