français

Hoeveel bedragen de minimumuitkeringen en het minimumloon?

In deze rubriek beperken we ons tot het minimumloon en de inkomensvervangende uitkeringen. Aanvullende uitkeringen, zoals bijvoorbeeld de kinderbijslag, integratietegemoetkoming, tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden enz. worden bijgevolg niet behandeld.

Hierna volgt een beknopt overzicht van de bedragen die van kracht zijn. Alle bedragen zijn indexgebonden. Voor uitgebreide informatie rond de regelgeving verwijzen we naar relevante websites.
 

minimumloon  minimum werkloosheidsuitkering leefloon minimumpensioen inkomensgarantie voor ouderen ziekte- en invaliditeitsverzekering tegemoetkomingen aan personen met een handicap  armoederisicogrens

Minimumloon:

Het gewaarborgd gemiddeld minimummaandinkomen (GGMMI) - zoals dat officieel heet - is het minimumloon uit arbeid dat de werkgever in de privé-sector, sinds 1975, voor een gemiddelde maand aan een voltijdse werknemer die 21 jaar of ouder is moet garanderen. Minder dan het minimumloon betalen mag niet.

Dit nationaal minimumloon wordt in België niet door de wet vastgelegd maar wordt sinds 1975 bepaald tijdens onderhandelingen tussen de sociale partners. Het geldt voor alle werkgevers en alle werknemers uit de privésector. Per bedrijfstak kunnen vakbonden en werkgevers bovendien overeenkomen om hogere minimumlonen vast te leggen.

Voor deeltijds werk geldt het minimumloon ook, maar wel in verhouding tot het aantal gewerkte uren (bijv.: wie 20 uren werkt in een bedrijf waar 38 uren als voltijds geldt, heeft recht op minimaal 20/38sten van het minimumloon).

In 1988 hebben de sociale partners twee verhoogde minimumlonen geïntroduceerd voor de werknemers boven 21 jaar, namelijk één voor de werknemers die minstens 21,5 jaar oud zijn en tenminste een half jaar anciënniteit hebben, en één voor de werknemers die minstens 22 jaar oud zijn en tenminste een jaar anciënniteit hebben (bron: mijn loon).
 

Tabel 15a: brutobedragen gewaarborgd gemiddeld minimummaandinkomen voor het verrichten van normale voltijdse arbeidsprestaties van kracht op 1 oktober 2008

bron: Nationale Arbeidsraad: Cao bedragen

In 1991 hebben de sociale partners beslist om het minimumloon uit te breiden tot werknemers jonger dan 21 jaar. Voor deze werknemers vertegenwoordigt het minimumloon slechts een percentage van het nationale of sectorale minimumloon, variërend tussen 70% voor de werknemers van 16 jaar of jonger en 94% voor de werknemers die 20 jaar oud zijn. Elk jaar komt er 6% bij.

Tabel 15b: Gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen (GGMMI) in functie van de leeftijd

bron: vacature
 

Om het nettobedrag te kennen moet een bepaalde formule worden toegepast:

bron: FOD Financiën: Administratie van de ondernemings- en inkomensfiscaliteit

Meer info: Nationale Arbeidsraad

Minimum werkloosheidsuitkering:
 

Werkloosheidsuitkeringen

Tabel 15c: Werkloosheidsuitkeringen zonder anciënniteitstoeslag van kracht op 1 mei 2009

bron: Rijksdienst voor Arbeidsbemiddeling

 

Tabel 15d: Werkloosheidsuitkeringen met anciënniteitstoeslag van kracht op 1 mei 2009

bron: Rijksdienst voor Arbeidsbemiddeling

 

Wachtuitkeringen

De jongeren die toegelaten worden tot de werkloosheid op basis van hun studies of een leertijd, ontvangen, na een wachttijd, forfaitaire wachtuitkeringen waarvan de bedragen variëren naargelang hun leeftijd en gezinstoestand (bron: FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg).

Tabel 15e: Wachtuitkeringen geldig vanaf 1 mei 2009

bron: Rijksdienst voor Arbeidsbemiddeling
 

Meer info: Rijksdienst voor Arbeidsbemiddeling

Leefloon:

Sinds oktober 2002 is het Recht op Maatschappelijke Integratie (RMI) van kracht, in de vorm van een uitkering (het leefloon) of tewerkstelling (activering). Het leefloon kwam in de plaats van het bestaansminimum.

Tabel 15f: Leefloonbedragen van kracht op 1 juni 2009

bron: POD Maatschappelijke Integratie: Omzendbrief 2009-05-25: Aanpassing van de basisbedragen van het leefloon vanaf 1 juni 2009

Meer info: POD Maatschappelijke Integratie: leefloon

Minimumpensioen:

Het bedrag van het rustpensioen voor een volledige loopbaan mag niet lager zijn dan een bepaald minimum.

Werknemers:

Tabel 15g: Gewaarborgd minimumpensioen van werknemers voor een volledige loopbaan vanaf 1 juni 2009

* Rustpensioen: pensioen dat wordt toegekend op basis van een persoonlijke beroepsloopbaan als werknemer, zelfstandige of personeelslid van de openbare sector (bron: Rijksdienst voor pensioenen)
** Overlevingspensioen: een uitkering die u ontvangt voor een vroegere arbeidsperiode van uw overleden echtgeno(o)t(e) (bron: FOD Sociale Zekerheid)
bron: Rijksdienst voor pensioenen
 

Zelfstandigen:

Tabel 15h: Gewaarborgd minimumpensioen voor zelfstandigen bij volledige loopbaan vanaf 1 augustus 2009

bron: RSVZ
 

Meer informatie:

	Rijksdienst voor pensioenen : specifieke uitkeringen en veelgestelde vragen
	Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) : pensioenen

Inkomensgarantie voor ouderen (IGO)


Het IGO vervangt sinds 1 juni 2001 het Gewaarborgd Inkomen voor Bejaarden (GIB). Het is een bijstandsregeling die de overheid verstrekt aan ouderen die de pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar bereikt hebben en die door omstandigheden geen of geen voldoende loopbaan hebben kunnen opbouwen.
 

Tabel 15i: Basisbedragen inkomensgarantie voor ouderen vanaf 1 juni 2009

bron: Rijksdienst voor pensioenen

Meer info: Rijksdienst voor pensioenen: IGO

Ziekte- en invaliditeitsverzekering

Indien de periode van arbeidsongeschiktheid minder dan 1 jaar duurt, spreken we van primaire ongeschiktheid.
Indien arbeidsongeschiktheid voortduurt na de periode van primaire ongeschiktheid, dus langer dan 1 jaar, spreken we van invaliditeit (bron: RIZIV).


Werknemers:

De uitkeringen worden begrensd door maximum- en minimumbedragen.

De bedragen hangen af van het tijdsstip waarop iemand arbeidsongeschikt is geworden. Ter illustratie geven we de bedragen die gelden voor een persoon die recent arbeidsongeschikt is geworden. De gedetailleerde tabellen met bedragen vindt u hier.

Tabel 15j: Maximum- en minimumbedragen uitkeringen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit voor werknemers volgens periode van arbeidsongeschiktheid van kracht op 1 september 2009

opmerking: maand = dag x 26; jaar = dag x 312
*Bedragen voor de invaliden die arbeidsongeschikt geworden zijn vanaf 01/01/2003
**Deze categorie omvat de gerechtigden die arbeidsongeschikt werden voor 01/01/2008 en die pas na 31/12/2008 in invaliditeit treden omwille van een schorsing van de primaire periode wegens zwangerschapsverlof.
bron: RIZIV

Zelfstandigen:

Tabel 15k:  Bedragen uitkeringen arbeidsongeschiktheid en invaliditeit van kracht op 1 september 2009

opmerking: maand = dag x 26; jaar = dag x 312
bron: RIZIV

Meer info: RIZIV: uitkeringsbedragen vanaf 1 september 2009

Tegemoetkomingen aan personen met een handicap:

Deze tegemoetkomingen bestaan uit: inkomensvervangende tegemoetkoming, integratietegemoetkoming en tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden. Ze kunnen gelijktijdig of afzonderlijk toegekend worden. Aangezien enkel de inkomensvervangende tegemoetkoming het loon vervangt, wordt deze besproken. Informatie over de integratietegemoetkoming en de tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden vindt u op de website van de Directie-generaal Personen met een handicap.

Inkomensvervangende tegemoetkoming Deze tegemoetkoming wordt toegekend aan de persoon die, wegens zijn handicap, niet in staat is meer dan een derde te verdienen van wat een gezond persoon door uitoefening van een beroep op de algemene arbeidsmarkt kan verdienen. Bij de berekening van de tegemoetkoming wordt er rekening gehouden met de inkomsten van de persoon met een handicap, alsook van de persoon met wie de persoon met een handicap een huishouden vormt. Tabel 15l: Maximale bedragen inkomensvervangende tegemoetkoming van kracht op 1 juni 2009 per maand per jaar categorie A*** 484,10 € 5.809,22 € categorie B** 726,15 € 8.713,83 € categorie C* 968,20 € 11.618,44 € * Behoren tot categorie C: de persoon met een handicap die: - een huishouden vormt; - of één of meerdere kinderen ten laste heeft. **Behoren tot categorie B: de persoon met een handicap - die alleen leeft; - of die zelf niet behoort tot categorie C en die gedurende 3 maanden dag en nacht in een instelling verblijft *** Behoren tot categorie A: de persoon met een handicap die niet behoort tot de categorie B, noch tot de categorie C. bron: FOD Sociale Zekerheid: Directie-generaal Personen met een handicap

Meer info: Directie-generaal Personen met een handicap

Armoederisicogrens:

Aangezien armoede niet éénduidig kan gedefinieerd worden, is het niet mogelijk om één geldige en exacte armoedegrens te bepalen. Elke grens is uiteraard een conventie. De standaarddefinitie die gebruikt wordt door de Europese Commissie is gerelateerd aan de verdeling van de inkomsten en is vastgelegd op 60% van het mediaan nationaal equivalent inkomen. Mensen met een inkomen dat zich beneden deze inkomensgrens situeert, worden geconfronteerd met een armoederisico (bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie (2006), Persbericht EU-SILC 2004 en Nationaal Actieplan Sociale Insluiting 2001-2003).

Tabel 15m geeft een overzicht van de armoederisicopercentages gemeten met verschillende grenzen.

Tabel 15m: Spreiding rond de armoederisicogrens (armoederisicopercentage gemeten met verschillende grenzen- % van het mediaan nationaal equivalent inkomen), België, 2007 (inkomen 2006).

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie: EU-SILC 2007

Het beschikbaar inkomen op individueel niveau wordt afgeleid van het beschikbaar gezinsinkomen dat daartoe gecorrigeerd wordt voor de grootte van het gezin. De mediaan wordt berekend omdat deze in tegenstelling tot het gemiddelde niet beïnvloed wordt door extreme waarden, dus door uitzonderlijk hoge of lage inkomens.

De cijfers die op nationaal en Europees niveau gebruikt worden om armoede en sociale uitsluiting in kaart te brengen, zijn afkomstig van de EU-SILC enquête ("European Union – Statistics on Income and Living Conditions" of "Statistiek naar Inkomens en Levensomstandigheden").

Voor de Belgische EU-SILC gegevens bedroeg het mediane beschikbaar inkomen ‘per hoofd’ (en dus gecorrigeerd voor de gezinsgrootte) in 2007 17.563 € per jaar of 1.463,58 € per maand. De armoededrempel is vervolgens gemakkelijk te berekenen: 60% van die 17.563 € per jaar, maakt 10.538 € per jaar of 878 € per maand. Personen die leven in een gezin waarvan het inkomen per hoofd lager ligt dan dit bedrag, hebben een verhoogd armoederisico (bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie: EU-SILC 2007)


Tabel 15n: Absolute waarde van de armoederisicogrenzen op basis van EU-SILC 2007 (inkomens 2006)

bron: FOD Economie - Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie: EU-SILC 2007

In dit verband is het interessant het minimumloon en de minimumuitkeringen (nl. minimum invaliditeits- en werkloosheidsuitkeringen, minimumpensioen en bestaansminimum) te vergelijken met de armoederisicogrens. Hierbij valt op dat het niveau van de meeste minimumuitkeringen zich beneden de armoederisicodrempel situeert. Onderstaande cijfers zijn gebaseerd op de bedragen die in 2005 van kracht waren.

Tabel 15o: Netto minimumloon en minimumuitkeringen (rustpensioen, werkloosheid, invaliditeitsuitkering, bestaansminimum) in procent van de amoederisicogrens (60% van het mediaaninkomen), België, 2003 (EU-SILC 2004) en 2005 (EU-SILC 2006)  (in %)

Opmerking: de bedragen voor gezinnen met kinderen zijn inclusief kinderbijslag
*Pensioen: alleenstaande man, minimum rustpensioen, jaar van ingang pensioen=2003, volledige loopbaan
** Invaliditeit: loonniveau=100% van het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen, arbeidsduur=100%
*** Werkloosheid: minimumuitkering, na 6 maand werkloosheid
****sociale bijstand = leefloon
***** minimumloon: loonniveau=100% van het gewaarborgd gemiddeld minimum maandinkomen, arbeidsduur=100%
bron: EU-SILC / STASIM / CSB zoals opgenomen in NAPincl 2008-2010: indicatoren

Uit de studie 'Postremus inter pares' van het Centrum voor Sociaal Beleid Herman Deleeck (CSB) blijkt dat België in het groepje Europese koplanden (nl. Nederland, Frankrijk, Duitsland, Oostenrijk en de Scandinavische landen) steeds meer terrein prijsgeeft op het vlak van sociale bescherming. Vooral bij de laagste uitkeringen is dat te merken en neemt de armoede snel toe. De kloof tussen werkenden en uitkeringstrekkers groeit, omdat de uitkeringen achterop hinken op de stijgende welvaart (bron: Cantillon B., Marx I., Rottiers S., Van Rie T. (2007), Een vergelijking van België met de Europese kopgroep: Postremus inter pares).
 

Laatste aanpassing: 09/09/09