français

Hoeveel sociale woningen zijn er in België en hoeveel mensen staan op een wachtlijst?

Eind 2010 zijn er in Vlaanderen 142.970 sociale woongelegenheden verhuurd (of in renovatie) door de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) en de 93 Sociale Huisvestingsmaatschappijen (SHM's). Als ook de woningen die buiten het sociaal huurstelsel verhuurd worden aan gemeenten, CAW's en OCMW's, in rekening worden gebracht, dan telt het patrimonium 144.008 woningen. Hoewel er sinds 1996 jaarlijks gemiddeld 2.200 woningen worden bijgebouwd, waarvan drie vierde huurwoningen, voldoet het aanbod niet aan de vraag. Eind 2009 waren er 81.457 unieke kandidaat-huurders ingeschreven op de wachtlijsten van de sociale huisvestingsmaatschappijen in Vlaanderen. Ten opzichte van de voorgaande controle van de wachtlijsten -midden 2007- is het aantal kandidaten gestegen met 7,6% (bron : VRIND 2011, p. 278).

Op 31 december 2009 telden de sociale huisvestingsmaatschappijen van het Waalse Gewest 100.079 sociale woningen. Op 31 december 2010 stonden er 32.961 kandidaat-huurders op de wachtlijst (bron: Société wallonne du logement (2011), Rapport d'activités 2010, p.13 en p.50). In het kader van de gemeentelijke bevoegdheden inzake huisvesting 2012-2013, heeft de Regering aan de gemeenten gevraagd om te voorzien in publieke huisvesting op hun grondgebied. Volgens cijfers van februari 2009, telden de Sociétés de Logements du Service Public, de Direction Général Aménagement du Territoire, Logement, Patrimoine et Energie, de Fonds du Logement Wallon, de SVK's, de gemeenten en OCMW's in totaal 119.750 sociale woningen (transitwoningen, integratiewoningen, sociale woningen, middelgrote woningen, huisvesting voor bejaarden).  Deze woningen zijn ongelijk verspreid over de gemeenten en voldoen nog steeds niet aan de vraag voor lage inkomens huishoudens (bronnen:mrw.wallonie.be/dgatlp,  Inventaire des logements publics en Carte des logements publics (en pourcentage - année de référence 2007). NB. Voor meer informatie over de gemeentelijke bevoegdheden inzake huisvesting, klik hier.

Op 1 januari 2010 telde de Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij (BGHM) 39.076 sociale woningen, waarvan 35.991 bewoond. Er zijn bijna evenveel huishoudens ingeschreven op de wachtlijst als dat er sociale woningen bestaan. Op 1 januari 2010 stonden 37.825 huishoudens op de wachtlijst. Het sociale woningpark breidt zich wel uit met aanverwante woonformules. Op 30 september 2010 telde het Brussels Gewest 2.751 woningen die verhuurd worden door een sociaal verhuurkantoor (Federatie van de Sociale Verhuurkantoren in het Brussels Gewest, 2010). Dit aantal stijgt sterk maar voldoet nog niet aan de behoeften (bron: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, Welzijnsbarometer 2011, p. 57-59).

TOELICHTING:

In de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting vormt betaalbare en kwaliteitsvolle huisvesting een centraal gegeven.

Huurders kennen een armoederisico dat ongeveer driemaal zo hoog is als dat van eigenaars, nl. 29,5% versus 9,1%. Waalse huurders scoren opvallend slechter dan Vlaamse, nl. 34,1% versus 22,0%. Het Belgische percentage voor huurders ligt boven het EU-gemiddelde (25,8%) en dat voor eigenaars eronder (EU-27: 13,4%).

Tabel 7a: Armoederisicopercentage (<60% van het mediaan netto-inkomen) naar eigenaar/huurder status, België en gewesten en EU-27, SILC 2010 (inkomen 2009)

Voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest zijn geen cijfers beschikbaar.   
* schatting van Eurostat
bronnen: FOD Economie – Algemene Directie Statistiek en Economische Informatie: EU-SILC 2010 en Eurostat

zie resultaten België en gewesten: SILC 2009, SILC 2008, SILC 2007, SILC 2006, SILC 2005 en SILC 2004

De verhouding tussen het aantal sociale woningen (enkel huisvestingsmaatschappijen erkend door de drie gewestelijke huisvestingsmaatschappijen) en het aantal private huishoudens beliep in 2007 6,2 % (tabel 7b). Bekeken op langere termijn (sinds 1995), is er eerder sprake van een status quo.

Tabel 7b: Evolutie van het aantal sociale huurwoningen in verhouding tot het aantal private huishoudens, België en de gewesten, 2003-2007 (in %)

bronnen: NAPIncl 2008-2010, p.7; 2007: Interfederale Armoedebarometer 2011 'wonen'; *Observatorium voor Gezondheid en Welzijn van Brussel-Hoofdstad, Welzijnsbarometer 2008, p. 40. Ook in 2010 ligt deze verhouding op 7,7 %. Welzijnsbarometer 2011, p. 57;

Het percentage van het aantal sociale woningen in verhouding tot de totale woningmarkt varieert sterk tussen de EU-landen (tabel 7c).  Nederland is koploper met 32%, gevolgd door Oostenrijk (23%). In België bedraagt dit percentage 7%.

Tabel 7c: Percentage van het aantal sociale huurwoningen in verhouding tot het totale woningpark en de totale huursector, Europese lidstaten

* niet beschikbaar
bron: CECODHAS, Housing Europe Review 2012, tabel 4, oktober 2011, p. 24.

Daarnaast blijkt dat er mensen zijn die geen sociale woning kunnen aanvaarden omdat die te duur is in vergelijking met hun inkomen. Ook stelt zich soms het probleem dat mensen weigeren omdat hun contract voor een sociale woning een aantal maanden start voor de afloop van de opzegperiode van het contract van hun huidige huurwoning, waardoor ze met een dubbele huur zouden zitten ( bron: Verslag armoedebestrijding 2008-2009 - deel 2, p. 21-22).

Het blijft een uitdaging om de toegang tot een degelijke woning te garanderen. Het werk van het Steunpunt hieromtrent kan men vinden in de verslagen van het Steunpunt, waarvan het laatste verslag te consulteren is door hier te klikken.

Laatste aanpassing: 03/01/12