S
teunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

français

copyright jurek d.

Overzicht van de armoedeplannen en -rapporten

 

Interfederaal Federaal + Gewesten + Gemeenschappen Federaal Vlaanderen Brussel-Hoofdstad Wallonië Duitstalige Gemeenschap

Verscheidene verslagen over armoede verschijnen regelmatig, op initiatief van de federale Staat, de Gewesten of de Gemeenschappen. Ze dragen allen bij tot de bestrijding van armoede en bestaansonzekerheid omdat ze elkaar aanvullen gelet op hun specifieke eigenschappen: betrokkenheid van  deelnemers, methode van uitwerking, (territoriale en materiële) bevoegdhedenpakket, al dan niet wettelijke basis, bijdrage aan politiek debat en politieke actie of engagement van overheidsinstanties,...

De beschrijvingen van de rapporten zijn opgesteld door de vermelde contactpersonen.


Interfederaal, op basis van het samenwerkingsakkoord tussen de federale Staat, de Gemeenschappen en de Gewesten betreffende de bestendiging van het armoedebeleid van 15 mei 1998.

Tweejaarlijks Verslag Steunpunt tot bestrijding van armoede
Redactie/coördinatie:Het Steunpunt tot bestrijding van armoede maakt het verslag op in partnerschap met een groot aantal verschillende actoren (verenigingen waar armen het woord nemen, OCMW's, sociale partners, beroepskrachten van de verschillende sectoren, administraties,...). Het opzet reikt veel verder dan de verschillende standpunten louter naast elkaar te zetten. De vele bijeenkomsten die het organiseert stimuleren de uitwisseling van ieders eigen expertise. Op die manier kan worden gekomen tot een grondige analyse van de problematiek en kunnen aanbevelingen worden geformuleerd die rekening houden met de complexiteit ervan.
Politieke opvolging: De Interministeriële Conferentie Integratie in de Samenleving neemt akte van het tweejaarlijkse verslag en bezorgt het aan de regeringen, die het op hun beurt overmaken aan hun parlement en aan de adviesinstanties die bevoegd zijn voor één of meerdere thema's die in het Verslag werden behandeld (opvolgingsprocedure voorzien in art. 4 van het samenwerkingsakkoord).
Inhoud: Het Verslag draagt bij tot de evaluatie van de effectieve uitoefening van de grondrechten die door armoede op de proef worden gesteld. Het formuleert eveneens aanbevelingen voor de verschillende overheden teneinde de voorwaarden voor de uitoefening van de grondrechten te herstellen. Dit is immers de wettelijke opdracht van het Steunpunt. Het verslag 201
4-2015 is gewijd aan de rol van de publieke diensten in de armoedebestrijding.
Datum van het laatste verslag: januari 201
6
Verschijningsritme: tweejaarlijks
Aantal verschenen documenten:
acht
Info: armoedebestrijding@cntr.be; tel: 02/212.31.67.
 


Federaal + Gewesten + Gemeenschappen

Nationaal Hervormingsprogramma en Nationaal Sociaal Rapport
Redactie: In het kader van de Europa 2020 Strategie dienen de EU lidstaten jaarlijks een Nationaal Hervormingsprogramma (NHP) in bij de Europese Commissie. De opmaak wordt gecoördineerd door de Eerste minister. Daarnaast vervangt het Nationaal Sociaal Rapport (NSR) het vroegere Strategisch Rapport over de Sociale Bescherming en Insluiting. Het wordt gecoördineerd door de Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid. Beide documenten bevatten maatregelen die voorzien zijn op het federale niveau, het gemeenschaps- en gewestelijk niveau.
Politieke opvolging:
NHP: Federale, Gemeenschaps- en Gewestregeringen
NSR: Federale, Gemeenschaps- en Gewestregeringen
Inhoud: Het Nationaal Hervormingsprogramma moet jaarlijks de vooruitgang weergeven die is geboekt tegenover het vorige NHP in het bereiken van de nationale Europa 2020 targets. België wil bijvoorbeeld tegen 2020 het aantal personen die geconfronteerd worden met risico op armoede of sociale uitsluiting verminderen met 380.000. Het programma moet aangeven welke maatregelen voorzien worden om in dit opzicht verdere vooruitgang te maken. Bovendien moet het NHP ook uitvoering geven aan de landspecifieke aanbevelingen die de Raad van de EU formuleerde en het nieuwe beleid in opvolging van nieuwe prioriteiten voorstellen.
Het Nationaal Sociaal Rapport is een aanvulling op het NHP. Het is gericht op de specifieke doelstellingen van de vernieuwde Open Methode van Coördinatie, op het vlak van vermindering van armoede en sociale uitsluiting; sociaal doelmatige en houdbare pensioenen; toegankelijke, kwaliteitsvolle en houdbare gezondheidszorg en langdurige zorg. Tot 2015 was er een algemene rapportering (alle relevante, belangrijke maatregelen), occasioneel aangevuld met rapportering over een specifiek thema. De lidstaten werden verzocht hun NSR samen met het NHP in te dienen. Vanaf 2016 wordt de algemene rapportering vervangen door een thematische rapportering: elk jaar zal een ander thema worden uitgekozen. De timing van het rapport wordt ook losgekoppeld van die van het NHP.
De Europese Unie legt de richtlijnen voor de opmaak van beide documenten vast om de vergelijkbaarheid tussen de verschillende lidstaten te verhogen. De verschillende overheden uit België leveren de inhoud aan. Het Belgisch Platform tegen armoede en sociale uitsluiting Europa 2020 wordt tijdens de voorbereidingen geconsulteerd. Het Steunpunt is een partner in het Belgisch Platform en zijn tweejaarlijkse Verslagen leveren een input aan diens opdrachten.
Datum van het laatste document:
NHP: april 2016
NSR: april 2015
Verschijningsritme: jaarlijks
Aantal verschenen documenten: NHP 6, NSR 4
Info:

NSR: FOD Sociale Zekerheid: Peter Lelie – algemene coördinatie, Rudi Van Dam - monitoring/indicatoren
NHP, luik sociale insluiting: FOD Sociale Zekerheid: Peter Lelie
 

Nationaal Kinderarmoedebestrijdingsplan
Versie voor kinderen en jongeren: Nationaal kinderarmoedebestrijdingsplan
Redactie/coördinatie: Het Nationaal kinderarmoedebestrijdingsplan wordt gecoördineerd door de staatssecretaris voor Armoedebestrijding in overleg met alle bevoegde ministers (federaal en regionaal).
Politieke opvolging: Via de IMC integratie in de samenleving.
Inhoud: Het plan is opgebouwd rond drie beleidsdomeinen die fundamenteel zijn om kinderarmoede te bestrijden en om het welzijn van de kinderen te bevorderen, namelijk 1) toegang tot toereikende middelen, 2) toegang tot kwaliteitsvolle diensten en 3)
kansen en participatie van kinderen. Een vierde strategische doelstelling, horizontale en verticale partnerschappen afsluiten tussen verschillende beleidsdomeinen en verschillende bestuursniveaus, vervolledigt het actieplan. Elke strategische doelstelling wordt via verschillende operationele doelstellingen met daaraan verbonden 140 concrete acties nagestreefd. Deze acties moeten ervoor zorgen dat ons land de Europese doelstelling haalt van 380.000 minder armen in België tegen het jaar 2020. Dat zou betekenen dat minstens 82.000 kinderen uit de armoede of de sociale uitsluiting geholpen moeten worden.
Verschijningsritme
: per legislatuur
Aantal verschenen plannen:
1

Info: POD Maatschappelijke Integratie, 02/508.85.85, vraag@mi-is.be
 


Federaal

Federaal Plan Armoedebestrijding
Redactie/coördinatie: Het Federaal Plan Armoedebestrijding wordt gecoördineerd door de staatssecretaris voor Armoedebestrijding in overleg met alle ministers.
Politieke opvolging: De Ministerraad heeft akte genomen van het
derde Federaal Plan Armoedebestrijding; een tussentijdse stand van zaken van de tenuitvoerlegging vindt plaats eind 2017 en wordt voorgesteld op de Ministerraad.
De Kamer van Volksvertegenwoordigers heeft in een resolutie van 17 december 2015 aan het Rekenhof gevraagd de kwaliteit, de uitvoering, de opvolging en de evaluatie van het tweede federaal plan armoedebestrijding te onderzoeken. Zie het verslag van het Rekenhof aan het federale parlement.
Het Rekenhof had reeds een verslag uitgebracht over het eerste plan.
Inhoud: Het plan is opgebouwd rond
volgende strategische doelstellingen: 1) de sociale bescherming van de bevolking verzekeren, 2) de kinderarmoede terugdringen, 3) de toegang tot arbeid versterken door de sociale en professionele activering, 4)  dakloosheid en slechte huisvesting bestrijden, 5) het recht op gezondheid waarborgen en 6) overheidsdiensten toegankelijker maken voor kwetsbare personen. De doelstellingen zijn gebaseerd op het Nationaal hervormingsprogramma, het Nationaal Sociaal Rapport en het vorige Federaal Plan Armoedebestrijding. Elke strategische doelstelling bestaat uit operationele doelstellingen en concrete acties.
Datum van het laatste plan:
goedgekeurd door de Ministerraad van 20 juli 2016.
Verschijningsritme: één plan per legislatuur
Aantal verschenen plannen:
3

Info: http://www.mi-is.be/nl/het-federaal-plan-armoedebestrijding
en POD Maatschappelijke Integratie, 02/508.85.85, vraag@mi-is.be
 


Vlaanderen

Vlaams Actieplan Armoedebestrijding
Redactie: Vlaamse overheid - Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin - Afdeling Welzijn en Samenleving
Inhoud: Het Vlaams Actieplan Armoedebestrijding (VAPA) geeft een overzicht van de inspanningen die de verschillende Vlaamse ministers leveren om armoede te bestrijden. Het actieplan is uitgetekend op basis van concrete doelstellingen geformuleerd voor elk van de sociale grondrechten (participatie, maatschappelijke dienstverlening, inkomen, gezin, onderwijs, vrijetijdsbesteding, werk, wonen en gezondheid). Focus ligt in het bijzonder op gezinnen met jonge kinderen.
Politieke opvolging: de Vlaamse Regering keurt het VAPA en de tweejaarlijkse voortgangsrapporten goed en bezorgt deze aan de Commissie Welzijn van het Vlaams Parlement.
Datum van het laatste verslag: Vlaams Actieplan Armoedebestrijding 2015-2019 (3 juli 2015)
Verschijningsritme: vijfjaarlijks actieplan, tussentijdse bijsturing, tweejaarlijks voortgangsrapport
Aantal verschenen rapporten: Vlaams Actieplan: 7, Voortgangsrapport: 4, Actieprogramma Kinderarmoede: 2
Info: welzijnensamenleving@wvg.vlaanderen.be; tel:02/553.33.30
 


Brussel-Hoofdstad

Brussels armoederapport
Redactie:
Observatorium voor Gezondheid en Welzijn, Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van Brussel-Hoofdstad
Inhoud: De inhoud van het Brusselse armoederapport werd vastgelegd bij ordonnantie. Het Brussels armoederapport bestaat uit 5 delen: de Welzijnsbarometer, het Thematisch rapport, de Gekruiste blikken, het Actieplan armoedebestrijding en de Synthese van het rondetafelgesprek.
Politieke opvolging: goedkeuring van het actieplan door de Regering. Transmissie van alle delen naar het Parlement.
Verschijningsritme: tweejaarlijks (behalve de Welzijnsbarometer: jaarlijks)
Contactpersoon: Sarah Luyten: 02/552.0
1.50, sluyten@ggc.irisnet.be

bullet

Welzijnsbarometer
Inhoud: De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische situatie van de Brusselaar wordt geschetst en waar mogelijk worden de armoede-indicatoren die bepaald werden in het kader van de Open Coördinatiemethode inzake Sociale Bescherming en Sociale Inclusie van de Europese Unie weergegeven.
Datum van het laatste verslag: oktober 201
6
Verschijningsritme: jaarlijks
Aantal verschenen Welzijnsbarometers: 1
2
 

bullet

Thematisch rapport
Inhoud: Het thematisch rapport schijnt tweejaarlijks het licht op een bijzondere armoedeproblematiek. Na Armoede en (ver)ouderen (2008), Thuisloos in Brussel (2010), Jongeren in transitie,volwassenen in wording (2012), en Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest (2014), biedt het Thematisch rapport 2016 'Inzichten in non take-up van de sociale rechten en in sociale onderbescherming in het Brussels Gewest'.
Datum van het laatste thematisch verslag:
maart 2017
Verschijningsritme: tweejaarlijks
Aantal verschenen thematische rapporten:
5
 

bullet

Gekruiste blikken (Rapport, deel III)
Inhoud: De katern ‘Gekruiste blikken’ (de zogenaamde ‘externe bijdragen’) moet het mogelijk maken om de kennis en expertise van het Brusselse werkveld inzake armoede en armoedebestrijding te laten doorstromen naar de beleidsmakers. Tweejaarlijks worden verschillende organisaties (observatoria, referentiecentra, federaties) die betrokken zijn met armoede en armoedebestrijding in Brussel uitgenodigd om een bijdrage te schrijven voor deze katern. De editie van 2016 verzamelt analyses over het thema non take-up van de sociale rechten en sociale onderbescherming door Brusselse referentiecentra die met het thema geconfronteerd worden.
Datum van het laatste verslag: maart 2017
Verschijningsritme: tweejaarlijks
Aantal verschenen rapporten:
6
 

bullet

Brussels actieplan armoedebestrijding
Inhoud: Het 'Brussels actieplan armoedebestrijding' vormt het politieke luik van het armoederapport. Het brengt de acties in de strijd tegen armoede van de verschillende Brusselse overheden samen. Het Brussels Actieplan Armoedebestrijding 2012 focust op de jongvolwassenen. Op basis van een inventaris van de reeds genomen acties worden de prioritaire krachtlijnen en de strategische assen voor het uitbouwen van een beleid inzake armoedebestrijding bij de jongvolwassenen uitgewerkt.
Datum van het laatste verslag: 2012
Verschijningsritme: tweejaarlijks
Aantal verschenen rapporten: 3
 

bullet

Publiek debat. Synthese van de rondetafel
Inhoud: De rondetafel wordt georganiseerd naar aanleiding van de tweejaarlijkse publicatie van het Brussels Armoederapport. Op deze rondetafel worden de conclusies van het rapport er publiekelijk besproken. Het publiek debat is bedoeld om nieuwe werkpistes te formuleren die het parlementaire debat moeten voeden en om het beleid aan te zetten tot acties in de strijd tegen de armoede.
Het rondetafelgesprek over het thematisch rapport 2014 “Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest” vond plaats op 3 maart 2015.
Datum van het laatste verslag: 201
5
Verschijningsritme: tweejaarlijks
Aantal verschenen rapporten:
4
 


Wallonië

Plan de lutte contre la pauvreté (PLCP)
Coördinatie en uitgave: le 'Plan de lutte contre la pauvreté' (het Armoedebestrijdingsplan) werd door de Waalse regering aangenomen op 10 september 2015. Het werd opgesteld in partnerschap met actoren, uit het verenigingsleven en uit de publieke sector, die betrokken zijn bij de bestrijding van armoede. Het plan wordt gecoördineerd door de minister-president.
Inhoud:
De hele Regering is bij het Plan betrokken dat de bestaande maatregelen aanvult. Het Plan baseert zich op de Europese indicator van 'materiële deprivatie' en is opgebouwd rond thematische hoofdlijnen.  De weerhouden thema's zijn: huisvesting, voeding, energie, water, gezondheid, gezinsbeleid, mobiliteit, toerisme, digitaal, toegang tot rechten en het partnerschap. Tenslotte omvat het rapport een krachtlijn  over bestuur om tot een betere integratie te komen van de stappen en goede praktijken die bijdragen tot een vermindering van de precarisering.
Opvolging: het PLCP zal operationeel worden opgevolgd door de Cellule des stratégies transversales (CST) van het Secretariaat-generaal van de Service Public de Wallonie (SPW). Het PLCP zal halfjaarlijks opgevolgd worden en een opvolging zal ook gebeuren aan de hand van een tussentijds rapport (december 2016) en een eindverslag (mei 2019) aan de Regering.
Evaluatie: het PLCP zal onafhankelijk geëvalueerd worden door het Institut wallon de l'évaluation, de la prospective et de la statistique (IWEPS).

Info:
http://magnette.wallonie.be/competences_ministre/297 en
http://cohesionsociale.wallonie.be


Rapport sur la Cohésion sociale en Wallonie
Coördinatie en uitgave:
la Direction interdépartementale de la Cohésion sociale (DiCS) (de Interdepartementale Directie van de Sociale Cohesie) van de openbare dienst van Wallonië (Secretariaat-generaal), belast door de Waalse regering met de coördinatie en supervisie van het verslag, in overleg met de gewestelijke instellingen die, rechtstreeks of onrechtstreeks, betrokken zijn bij elke vorm van uitsluiting en in partnerschap met IWEPS en de Fédération Wallonie-Bruxelles.
Inhoud: D
it verslag introduceert het concept van sociale cohesie en biedt een stand van zaken aangaande de effectieve toegang van Walen tot de fundamentele grondrechten die tot de gewestelijke bevoegdheid behoren en gegarandeerd zijn door de Belgische Grondwet, alsook tot andere almaar meer ingeroepen rechten.  Het volgende verslag zal uitgebreid worden naar rechten die behoren tot de bevoegdheid van de Fédération Wallonie-Bruxelles. Het zal een inventaris van maatregelen bevatten, een reflectie omtrent de maatregelen alsook een sociaal portret over de wijze waarop inwoners in Wallonië toegang hebben tot de grondrechten. 
Datum van het laatste verslag: 2007, volgende publicatie verschijnt in 2016.
Aantal verschenen rapporten: 4
Info: http://cohesionsociale.wallonie.be
Contactpersoon: Anne Van Coppenolle, 081/32.13.45


Cohésion sociale, droits fondamentaux et pauvreté. Guide de bonnes pratiques locales

Coördinatie en uitgave:
la Direction interdépartementale de la Cohésion sociale (DiCS) (de Interdepartementale Directie van de Sociale Cohesie) van de openbare dienst van Wallonië (Secretariaat-generaal).
Inhoud: D
it verslag stelt een aantal (niet exhaustief) goede praktijken voor van sociale cohesie in Wallonië. De ambitie  is om hiermee de reflectie te voeden van gemeenten en hun verenigingspartners die de ongelijkheidskloof willen dichten.
Verschijningsritme: regelmatige aanpassing  van de gegevens: nieuwe praktijken worden toegevoegd.

Datum van
de eerste editie : 2016
Aantal edities: 1
Info: http://cohesionsociale.wallonie.be/actions/exemples-de-bonnes-pratiques
Contactpersoon: Frédérique Wathelet, 081/32.13.45
 


Duitstalige Gemeenschap

Ausgeschlossen?! Kinder- und Jugendarmut in der Deutschsprachigen Gemeinschaft Belgiens
Redactie: Rode Kruis België (Duitstalige Gemeenschap) in opdracht van de Regering van de Duitstalige Gemeenschap.
Inhoud: Een stand van zaken betreffende armoede en sociale uitsluiting bij kinderen en jongeren in de Duitstalige Gemeenschap: stand van zaken, aanbevelingen.
Datum van het laatste verslag: 2008
Aantal verschenen rapporten: 2
Contactpersoon: Karin Fatzaun, Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap, tel: 087/596 348, karin.fatzaun@dgov.be
 

Multiproblemfamilien – Familien mit vielfältiger Problembelastung
Redactie: Rode Kruis België (Duitstalige Gemeenschap) in opdracht van de Regering van de Duitstalige Gemeenschap
Inhoud: Situatie in de Duitstalige Gemeenschap gezien vanuit het perspectief van de betrokken personen en de sociale diensten. Actiepistes voor een beter hulpverleningssysteem.
Datum van het laatste verslag: 2010
Aantal verschenen verslagen: 3
Contactpersoon: Karin Fatzaun, Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap, tel: 087/596 348, karin.fatzaun@dgov.be
 

Recherche-action en Communauté germanophone. Pauvreté, précarité et vulnérabilité sociale
Redactie: Centre de Recherche en Inclusion Sociale-CeRIS, Université de Mons
Inhoud: Sociologische studie van de hulpverleningsrelatie tussen mensen in armoede en de samenleving in de Duitstalige Gemeenschap en statistische weergave van de staat van de armoede in de Duitstalige Gemeenschap.
Onderzoek-actie in drie fasen: 1) beschrijvende cartografie : staat van de armoede gezien vanuit het oogpunt van de beroepskrachten en de vrijwilligers actief in de begeleiding; 2) kwalitatief onderzoek omtrent de efficiëntie van de hulpverlening en de sociale actie op basis van biografische trajecten, levensverhalen, case studies, enz.; 3) studie van de organisatie van een netwerk tussen sociale actie en de velerlei diensten.
Datum van het
eerste verslag (Fase 1): oktober 2014
Contactpersoon: Karin Fatzaun, Ministerie van de Duitstalige Gemeenschap, tel: 087/596 348, karin.fatzaun@dgov.be