Het Algemeen Verslag over de Armoede heeft de relatie tussen armoede en bijzondere jeugdzorg op de agenda gezet. Hoewel het behoud van het kind in zijn familiale omgeving het leidende principe is van de decreten betreffende de bijzondere jeugdzorg in de drie Gemeenschappen en in internationale teksten over de fundamentele rechten, is vast gesteld dat kinderen in armoede een groter risico lopen op plaatsing dan zij die in betere socio-economische omstandigheden leven. Bovendien zijn de risico’s op armoede en sociale uitsluiting bij het verlaten van een voorziening groot.

Activiteiten van het Steunpunt

Publicaties van het Steunpunt

Feiten en cijfers

Wetgeving


Activiteiten van het Steunpunt

bulletAgora

Het Steunpunt ondersteunt sinds 1998 de groep Agora binnen de Direction générale de l’aide à la jeunesse (DGAJ-Algemene Directie van de Bijzondere Jeugdzorg) in de Federatie Wallonië-Brussel. Deze denkgroepwaaraan zowel beroepskrachten van de DGAJ als mensen in armoede en hun verenigingen deelnemen werd opgericht op vraag van de Interministeriële Conferentie voor Maatschappelijke Integratie om de decreten betreffende de Bijzondere Jeugdzorg te evalueren met de bedoeling plaatsingen wegens armoede te vermijden en de ouder-kindrelatie te vrijwaren


Vroegere activiteiten

De reflectie over de transparantie en de communicatie van professionele geschriften of documenten staat centraal in de werkzaamheden van de denkgroep. Zo is er een actieonderzoek gebeurd met een proefproject binnen de Service d’aide à la jeunesse (SAJhet Comité Bijzondere Jeugdzorg) en de Service de protection judiciaire (SPJde Jeugdrechtbank)van Doornik. Op 29 november 2011 organiseerde de groep Agora een uitwisselingsdag over dit thema, waarvan het verslag gepubliceerd werd begin 2013. In maart 2017 publiceerde de groep Agora een stand van zaken van de reflectie over de transparantie en overdracht van geschriften.
Andere aangelegenheden werden eerder grondig onderzocht, zoals bij voorbeeld de afwijking tussen de tekst van het decreet en zijn toepassing, het 1ste contact met de SAJ, het begrip gevaar met de notie ernstig en dringend karakter, zijnde één van de criteria die de overgang van niet-verplichte naar verplichte hulpverlening kan motiveren.


Huidige activiteiten (2018)

In het verlengde van zijn voorafgaande activiteiten over de geschriften, bereidt de groep een advies voor aan de minister bevoegd voor Hulpverlening aan de jeugd, dit in het kader van de redactie van het uitvoeringsbesluit van de artikelen 27 en 44 van het nieuwe wetboek van preventie, hulpverlening aan de jeugd en jeugdbescherming.

 

bulletAdvies over het statuut voor pleegzorgers (2017)

Het Steunpunt stelde een advies op over de wet tot invoering van een statuut voor pleegzorgers, voordat de wet werd aangenomen op 17 maart 2017. Het advies werd overhandigd aan de Voorzitter en leden van de Commissie Justitie van de Kamer van Volksvertegenwoordigers. In het kader van zijn wettelijke opdrachten, heeft het Steunpunt zich afgevraagd hoe het wetsvoorstel al dan niet zou kunnen bijdragen aan een betere effectiviteit van het recht op bescherming van het gezinsleven en in het bijzonder aan een van zijn wezenlijke elementen, namelijk het behoud van de band tussen ouders en hun geplaatste kinderen. In dit perspectief lijkt het invoeren van de mogelijkheid van een min of meer gedeeltelijke overdracht van de ouderlijke macht aan pleegzorgers in het Burgerlijk Wetboek geen gepast antwoord.

 

bulletProject over het behoud van de band tussen geplaatste kinderen en ouders (2013)

Zelfs als een maatregel tot plaatsing gerechtvaardigd is, maakt ze kinderen kwetsbaar omwille van de breuken die ze veroorzaakt op het moment van de plaatsing en tijdens het verblijf, alsook op het moment van het verlaten van de instelling: familiale en sociale breuken, breuken in de persoonlijke geschiedenis. Bij plaatsing in een voorziening voor bijzondere jeugdzorg of in een pleeggezin is het een prioritaire doelstelling om de band te behouden en te versterken tussen ouders en kinderen, wat een element vormt van het recht op de bescherming van het gezinsleven. De dialoog die het Steunpunt georganiseerd heeft met de steun van de minister voor Bijzondere Jeugdzorg van de Federatie Wallonië-Brussel verdiept zich in de mogelijke acties om de band kinderen-ouders te behouden en te versterken. Dit gebeurde aan de hand van een uitwisseling van ervaringen van beroepskrachten en gezinnen. Lees het verslag van het project. Naast een pedagogische handleiding, werd ook een video gemaakt die in bijna alle arrondissementen werd vertoond.

 

bulletOverleg over het verlaten van een voorziening voor bijzondere jeugdzorg (2010-2011)

Voor jongeren die een voorziening voor bijzondere jeugdzorg verlaten, verloopt de overgang naar een zelfstandig leven vaak erg moeizaam. In 2010-2011 organiseerde het Steunpunt een overleg over de risico’s op sociale uitsluiting die deze zorgverlaters lopen in de transitieperiode rond hun meerderjarigheid. De resultaten van deze intense dialoog hebben geleid tot een hoofdstuk in het tweejaarlijks Verslag 2010-2011

 

bulletOnderzoek over plaatsing van kinderen en armoede (PCP; Oktober 2006-november 2008)

Op vraag van het Steunpunt en in het kader van het programma AGORA van het Federaal Wetenschapsbeleid voerden de Universiteit Gent en de Université Catholique de Louvain een onderzoek naar het verband tussen armoede en een maatregel van de bijzondere jeugdzorg. Dit onderzoek bekijkt de socio-economische afkomst van kinderen die het voorwerp zijn van een eerste maatregel binnen de bijzondere jeugdzorg. Het besluit dat er een statistisch significant verband bestaat tussen de kans (in de statistische betekenis van het woord) op een interventie van de bijzondere jeugdzorg en een zwak socio-economisch statuut. Kwalitatieve analyses zijn noodzakelijk om de aard van die band (hulp of controle) te verduidelijken. Het onderzoek werd gepubliceerd in de beide landstalen.

 


Publicaties van het Steunpunt (auteur of co-auteur)

 

Voor een volledig overzicht van de publicaties van het Steunpunt over het thema Bijzondere jeugdzorg: klik hier.


Feiten en cijfers


Wetgeving

 

Laatste aanpassing:13/08/2018